منو
خانهفوق برنامهفعالیتهای آموزشیکلاس فلسفه برای کودکان

فلسفه برای کودکان

معرفی برنامه فلسفه برای کودکان

 

بارها از کودکان خود سوالاتی از این دست را شنیده‌ایم: چرا نباید دروغ بگوییم؟ ما از کجا آمده ایم؟من کی هستم؟ و .. به طور خیلی خلاصه می توان گفت برنامه فلسفه برای کودکان یا به اختصار p4c؛ در تلاش است تا ضمن آموزش مباحثی چون تفکر انتقادی؛ تفکر مراقبتی، منطق و تفکر خلاق، به کودکان کمک کند مهارت هایی چون صحبت کردن، گوش کردن، استدلال کردن، انتقاد کردن، تعهد و مسئولیت های جمعی را بیاموزند. حلقه های کندوکاو با ایجاد انگیزه برای طرح پرسش ها و تعمق درباره امور، گفتگوهایی را به منظور کشف حقیقت و پژوهش فراهم می نمایند. این برنامه که بنیان‌گذار اصلی آن متیولیپمن است در پی آموزش تاریخ فلسفه و نظریات فلسفی به کودکان نیست بلکه می خواهد با کاربرد روش فلسفه که تعمق و فلسفیدن است شهروندان بهتری را برای جامعه پرورش دهد. آنچه این برنامه می خواهد به کودکان و نوجوانان یاد دهد تقریبا این است:

  • که به سخنان و نظرات دیگران خوب گوش فرا دهند.
  • در شنیده هایشان دقت کنند ، آنها را ارزیابی و سبک سنگین کنند
  • بهترین اندیشه ها را انتخاب کنند، نه اینکه کور کورانه تابع بی چون و چرای هیجانات ، مدها ، رسوم و عقاید خرافی جوامع یا مثلا خانواده ی خود باشند .

این همان چیزی است که در فرهنگ و دین ما هم بسیار ارج نهاده شده است. و حتی در کتاب مقدس ما، قرآن کریم، برای مردمی که این‌گونه عمل می‌کنند بشارت داده شده است .
در این مدرسه به یاری خداوند بر‌آنیم تا ضمن استفاده از محتوا‌های جذاب و موثر(همچون داستان،نمایش، کارتون)مهارت‌های مذکور را، در طول چند ترم(یادگیری این مهارت‌ها نیازمند زمان است)، در دانش‌آموزان تقویت و مباحثی چون (آشنایی با من و احساسات من، تحلیل مباحث اخلاقی مثل شجاعت، صداقت، انصاف، احترام،) در کلاس ایجاد کنیم. امید است با همراهی شما والدین گرامی روز به روز به این هدف بیشتر دست یابیم.

فلسفه برای کودکان (فبک) یاp4c مخفف (Philosophy for Children) یکی از شاخه‌های آموزش فلسفی است که در این شاخه به اهمیت پرورش تفکر فلسفی کودکان نه به عنوان آشنایی با اصطلاحات فلسفی و مکاتب آن بلکه پروراندن فکر و ذهن فلسفی در کودکان برای داشتن قدرت تصمیم‌گیری‌بهتر،‌زندگی‌عاقلانه‌تروراحت‌تر‌‌می‌پردازند.
یکی از مهم‌ترین دلایل برای توجه به حوزه فلسفه برای کودکان ارزیابی دانش‌آموزان و دانشجویان بدون قدرت استدلال است و به همین دلیل در دانشگاه‌ها بدین نتیجه رسیدند که از دوران کودکی باید به پرورش ذهن فلسفی کمک کرد. ( jahannews.com,1392)این برنامه به‌صورت بین‌رشته‌ای به وجود آمده که در آن روانشناسی کودک، جامعه‌شناسی کودک، ادبیات، جامعه‌شناسی تعلیم و تربیت، فلسفه تعلیم و تربیت، منطق، تفکر انتقادی و فلسفه به معنای خاصی نقش دارند. بنابراین تنها به یک رشته یا سرفصل اختصاص ندارد.( www.bashgah.net) یحیی قائدی، عضو و مدیر گروه فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه خوارزمی می‌گوید: منظور از آموزش فلسفه به کودکان آموزش فلسفه یا تاریخ فلسفه، مکاتب و شناخت فیلسوفان نیست بلکه بحث آموزش فلسفه ورزی و فلسفیدن است یا به عبارت دیگر ارایه یک مجموعه مهارت‌های اساسی که باعث می‌شود کودکان به رشد در زمینه‌های مختلف فکری برسند بنابراین در این راستا باید به کودکان یک مجموعه مهارت‌هایی داده شود تا آنها متفکر تربیت شوند. سعید ناجی عضو هیأت علمی گروه فلسفه برای کودکان پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی در این باره توضیح می‌دهد : در این برنامه بیشتر مهارت‌های فکری و آموزشی مدنظر است از جمله یادگیری مهارت تصمیم‌گیری، داوری، قضاوت اخلاقی، پردازش اطلاعات، تفکر انتقادی و خلاق که این باید شامل آموزش‌های مختلف با ابزارهای خاص، بازی‌های مفهومی، نقاشی و انیمیشن از طریق ارتباط بین مربی و کودک است. بنابراین در عرصه ارتباطات، اطلاعات و رسانه که تبلیغات سایه خود را بر همه جهان گسترده، دنیای ما نیاز به کودکان متفکر دارد تا بدون فکر هیچ چیز را نپذیرند و همه چیز را در ذهن خود سبک سنگین کرده و براساس مقتضیات عصر به فکر و تأمل بپردازند تا راه زندگی خود را پیدا کنند. (jahannews.com,1392)

در این روش دانش آموزان سطوح مختلف با قرائت بخشی از داستان با صدای بلند , کلاس را آغاز می کنند. به این نحو که، بچه‌های یک کلاس، بهمراه معلمشان حلقه‌وار دور هم می‌نشینند و رودر روی هم با یکدیگر به مباحثه می‌پردازند(که این حلقه همان حلقة کندوکاو است). شاگردان، قسمت تعیین شدة کتاب را با صدای بلند می‌خوانند، البته نه بیشتر از یک پاراگراف در هر بار (توزیع یکسان وقت هم در میان کودکان نباید فراموش شود که پیامدها و استلزامات دموکراتیکی به همراه دارد). وقتی قرائت یک پاراگراف تمام شد، معلم با این پرسشها شروع می‌کند:

آیا در این متن چیز مبهمی برای شما وجود دارد؟ آیا می‌توانید احساس خودتان را در قالب یک پرسش بیان کنید؟ سپس معلم پرسش هر دانش‌آموز را بر روی تخته سیاه می‌نویسد و نام دانش‌آموز را بهمراه شمارة صفحه و شمارة سطرِ مورد بحث در کنار آن یادداشت می‌کند. پس از آن می‌پرسد چه کسی می‌خواهد بحث را آغاز کند. دست‌ها بالا می‌رود و معلم یکی از دانش‌آموزان را انتخاب می‌کند تا در بارة پرسشها نوشته شده بر روی تخته بحث را شروع کند. در لحظة مناسب، معلم ممکن است تمرینی را در خصوص آن موضوع خاص از کتاب کمک آموزشی مطرح کند. فرض کنید که پرسش چیزی شبیه به این است: «آیا هری و بیل دوست هم هستند؟» بزودی کودکان شروع به درک این نکته خواهند کرد که مفهوم دوستی، مبهم یا دو پهلو است یا هر دو ایراد را دارد و بدین ترتیب معلم می‌تواند بحثی را در زمینه ماهیت «دوستی» مطرح کند. (به طور حتم، استلزامات اخلاقیِ رابطة دوستی توسط دانش‌آموزان مورد توجه قرار می‌گیرد). بدین طریق، کودکان با مفهوم دوستی آشنا و درگیر می‌شوند و پیشرفت کار می‌تواند آنها را نه تنها در فلسفه بلکه در تمامی مطالعاتی که در آنها با مفاهیمی سرو کار دارند کمک کند. این روشی است که فکر آنها را برمی‌انگیزد و تا زمانیکه قابلیت نقادی و خود انتقادی را در آنها پدید نیاورد، آرام نمی‌گیرد و این به نوبة خود آنها را به «خود-اصلاحی» سوق می‌دهد.

اگر معلم به طرز مناسبی آموزش دیده و آماده باشد، کودکان احساس می‌کنند که در زمان اجرای این برنامه در خانه هستند و معمولاً آنقدر از آن لذت می‌برند که در پایان کلاس، اتمام کلاس برایشان ناگوار جلوه می‌کند. این امر بدین دلیل است که این برنامه، آنها را ترغیب می‌کند تا خودشان برای خودشان فکر ‌کنند و ترجیحاً اجازه ندهند که دیگران بجای آنها و برای آنها فکر کنند. همچنین کودکان دوست دارند که بتوانند افکار خود را به دیگران ابراز دارند و اگر لازم باشد از استدلال خود دفاع کنند و به یکدیگر کمک کنند تا از استلزامات و پیامدهای مفروضاتشان مطلع شوند. (old.p4c.ir)

تقریباً روش‌های تفکر عمیق، تأمل حل مسائل و پردازش اطلاعات برای یک تصمیم‌گیری درست در اینجا آموزش داده می‌شود و البته برخی مفاهیم فلسفی همچون انصاف، زیبایی، درستی و درستکاری هم می‌تواند به‌عنوان محتوای فلسفی و نه روش فلسفی مورد علاقه کودکان و نوجوانان باشد. پس برنامه فلسفه برای کودکان فراتر از تفکر انتقادی می‌رود و موضوعات و ایده‌های مورد علاقه کودکان و نوجوانان را پوشش می‌دهد. (www.bashgah.net)

نوشتن دیدگاه

تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

آدرس : وليعصر، نرسيده به تجريش، جنب بيمه ايران، كوچه سلمك پلاك ٦

تلفن : ٢٢٧٥٨٣٢٦-٢٢٧٥٨٣١٨* This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

تلفن مستقیم مدیریت : ٢٢٧٥٨٣١٠

برنامه غذایی

تصاویر تصادفی

ورود به سایت



بازگشت به بالا